{"id":32278,"date":"2024-08-02T16:34:56","date_gmt":"2024-08-02T09:34:56","guid":{"rendered":"http:\/\/tapchinuocuc.net\/?p=32278"},"modified":"2024-08-02T16:34:56","modified_gmt":"2024-08-02T09:34:56","slug":"cay-thom-lom-tiem-nang-chua-benh-tu-vi-thuoc-thom-lom","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/tapchinuocuc.net\/32278\/","title":{"rendered":"C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m: Ti\u1ec1m n\u0103ng ch\u1eefa b\u1ec7nh t\u1eeb v\u1ecb thu\u1ed1c th\u1ed3m l\u1ed3m"},"content":{"rendered":"<p>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m: Ti\u1ec1m n\u0103ng ch\u1eefa b\u1ec7nh t\u1eeb v\u1ecb thu\u1ed1c th\u1ed3m l\u1ed3m<\/p>\n<p>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m thu\u1ed9c h\u1ecd Rau r\u0103m (Polygonaceae) l\u00e0 c\u00e2y thu\u1ed1c ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf Trung Qu\u1ed1c, \u1ea4n \u0110\u1ed9, Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng Nam \u00c1. \u1ede Vi\u1ec7t Nam, c\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng r\u1ed9ng r\u00e3i tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf v\u00f9ng r\u1eebng th\u01b0a v\u00e0 v\u00f9ng cao. Lo\u1ea1i c\u00e2y n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed d\u1ee5ng trong Y h\u1ecdc c\u1ed5 truy\u1ec1n \u0111\u1ec3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb c\u00e1c b\u1ec7nh ngo\u00e0i da nh\u01b0 ch\u00e0m v\u00e0 zona, kh\u00f3 ti\u00eau, vi\u00eam d\u1ea1 d\u00e0y v\u00e0 vi\u00eam gan, c\u0169ng nh\u01b0 \u0111\u1ec3 ch\u1eefa l\u00e0nh v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng vi\u00eam nhi\u1ec5m ho\u1eb7c v\u1ebft c\u00f4n tr\u00f9ng \u0111\u1ed1t v\u00e0 r\u1eafn c\u1eafn.<\/p>\n<p><strong>T\u00ecm hi\u1ec3u chung<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u00ean Ti\u1ebfng Vi\u1ec7t: <\/strong>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m<\/p>\n<p><strong>T\u00ean kh\u00e1c: <\/strong>\u0110u\u00f4i t\u00f4m, b\u1ebbm, m\u00eda gi\u00f2, m\u00eda b\u1ebbm, c\u00e2y l\u00f4m, m\u00eda nung, ho\u1ea3 kh\u00f4i m\u1eabu, x\u00edch \u0111\u1ecba l\u1ee3i, ho\u1ea3 m\u1eabu th\u1ea3o, chu\u1ed3ng chu\u1ed3ng, s\u0103m koy (Luang Prabang), h\u1ed3ng s\u01a1n th\u1ea5t (Trung Qu\u1ed1c), r\u00e2u \u0111\u0103ng di (H\u2019m\u00f4ng), x\u1ed1m c\u00fang (Th\u00e1i).<\/p>\n<p><strong>T\u00ean khoa h\u1ecdc:<\/strong> <i>Polygonum chinense<\/i> L., <i>Polygonum sinense<\/i> L.. Thu\u1ed1c h\u1ecd Rau r\u0103m (<i>Polygonaceae<\/i>).<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/thom_lom_1_275dfe0da1.webp\" alt=\"C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m: Ti\u1ec1m n\u0103ng ch\u1eefa b\u1ec7nh t\u1eeb v\u1ecb thu\u1ed1c th\u1ed3m l\u1ed3m 1.png\" \/><i>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m<\/i><\/p>\n<p>\u0110\u1eb7c \u0111i\u1ec3m t\u1ef1 nhi\u00ean<\/p>\n<p>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m l\u00e0 lo\u1ea1i c\u00e2y b\u1ee5i, th\u00e2n \u0111\u1ee9ng, s\u1ed1ng dai, nhi\u1ec1u khi m\u1ecdc r\u1ea5t d\u00e0i v\u00e0 leo. Th\u00e2n tr\u00f2n, nh\u1eb5n, ph\u00e2n c\u00e0nh nhi\u1ec1u, c\u00f3 kh\u00eda. L\u00e1 m\u1ecdc so le, h\u00ecnh b\u1ea7u d\u1ee5c ho\u1eb7c h\u00ecnh tr\u1ee9ng, g\u1ed1c g\u1ea7n h\u00ecnh th\u1eadn, \u0111\u1ea7u l\u00e1 nh\u1ecdn, nh\u1eefng l\u00e1 \u1edf g\u1ea7n ng\u1ecdn nh\u1ecf h\u01a1n, g\u1ea7n tr\u00f2n, kh\u00f4ng cu\u1ed1ng v\u00e0 m\u1ecdc \u00f4m th\u00e2n, hai m\u1eb7t nh\u1eb5n, m\u1eb7t tr\u00ean \u0111\u00f4i khi c\u00f3 v\u1ebft r\u00e1m \u0111en h\u00ecnh ch\u1eef V, cu\u1ed1ng l\u00e1 ng\u1eafn, b\u1eb9 ch\u00eca h\u00ecnh tr\u1ee5.<\/p>\n<p>C\u1ee5m hoa m\u1ecdc \u1edf \u0111\u1ea7u ng\u1ecdn th\u00e0nh xim, c\u00e1c xim l\u1ea1i t\u1ee5 h\u1ecdp th\u00e0nh chu\u1ef3 tr\u00f2n, c\u00f3 cu\u1ed1ng ph\u1ee7 r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u00f4ng c\u00f3 h\u1ea1ch ti\u1ebft, l\u00e1 b\u1eafc thu\u00f4n, hoa m\u00e0u tr\u1eafng ho\u1eb7c h\u1ed3ng, bao hoa g\u1ed3m 5 phi\u1ebfn b\u1eb1ng nhau, nh\u1ecb 8.<\/p>\n<p>Qu\u1ea3 h\u00ecnh ch\u00f3p, c\u00f3 3 c\u1ea1nh, khi ch\u00edn m\u00e0u \u0111en.<\/p>\n<p>M\u00f9a hoa qu\u1ea3: Th\u00e1ng 8 &#8211; 11.<\/p>\n<p>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m m\u1ecdc g\u1ea7n nh\u01b0 \u1edf kh\u1eafp n\u01a1i \u1edf n\u01b0\u1edbc ta, tr\u1ebb em th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y qu\u1ea3 ch\u00edn \u0103n, ng\u1ecdt, c\u00f2n c\u00e1c th\u00e2n m\u1eadp, t\u01b0\u1ee3c l\u1ed9t v\u1ecf, \u0103n th\u00e2n (h\u01a1i chua chua).<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/thom_lom_2_2b33d396b0.webp\" alt=\"C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m: Ti\u1ec1m n\u0103ng ch\u1eefa b\u1ec7nh t\u1eeb v\u1ecb thu\u1ed1c th\u1ed3m l\u1ed3m 2.png\" \/><i>Hoa v\u00e0 qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m<\/i><\/p>\n<p>Ph\u00e2n b\u1ed1, thu h\u00e1i, ch\u1ebf bi\u1ebfn<\/p>\n<p>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m ph\u00e2n b\u1ed1 r\u1ed9ng r\u00e3i \u1edf v\u00f9ng c\u1eadn nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi v\u00e0 nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi Ch\u00e2u \u00c1, g\u1ed3m Trung Qu\u1ed1c, Nh\u1eadt B\u1ea3n, \u1ea4n \u0110\u1ed9, Mianma, L\u00e0o, Indonesia v\u00e0 Vi\u1ec7t Nam. \u1ede Vi\u1ec7t Nam, c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m l\u00e0 lo\u1ea1i c\u00e2y r\u1ea5t quen thu\u1ed9c, ph\u00e2n b\u1ed1 t\u1eeb v\u00f9ng n\u00fai (tr\u1eeb v\u00f9ng cao l\u1ea1nh tr\u00ean 1500m) \u0111\u1ebfn trung du v\u00e0 \u0111\u1ed3ng b\u1eb1ng.<\/p>\n<p>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m l\u00e0 c\u00e2y \u01b0a \u1ea9m, \u01b0a s\u00e1ng v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 h\u01a1i ch\u1ecbu b\u00f3ng, th\u01b0\u1eddng m\u1ecdc th\u00e0nh b\u1ee5i l\u1edbn xen l\u1eabn v\u1edbi c\u00e1c lo\u1ea1i c\u00e2y b\u1ee5i kh\u00e1c \u1edf ven r\u1eebng, ven \u0111\u1ed3i, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf ven c\u00e1c b\u1edd s\u00f4ng su\u1ed1i, b\u1edd ao hay l\u00f9m b\u1ee5i quanh l\u00e0ng. C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m ra hoa qu\u1ea3 nhi\u1ec1u h\u00e0ng n\u0103m, hoa \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee5 ph\u1ea5n nh\u1edd c\u00f4n tr\u00f9ng, t\u00e1i sinh t\u1ef1 nhi\u00ean ch\u1ee7 y\u1ebfu t\u1eeb h\u1ea1t. C\u00e2y ch\u1ecbu \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eb7t ph\u00e1 nhi\u1ec1u l\u1ea7n, ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng t\u00e1i sinh kho\u1ebb.<\/p>\n<p>D\u00f9ng l\u00e1 hay to\u00e0n c\u00e2y t\u01b0\u01a1i ho\u1eb7c ph\u01a1i hay s\u1ea5y kh\u00f4. Th\u01b0\u1eddng d\u00f9ng t\u01b0\u01a1i h\u01a1n, kh\u00f4ng ph\u1ea3i ch\u1ebf bi\u1ebfn g\u00ec \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t. Hi\u1ec7n c\u0169ng kh\u00f4ng ai \u0111\u1eb7t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 tr\u1ed3ng tr\u1ecdt.<\/p>\n<p>B\u1ed9 ph\u1eadn s\u1eed d\u1ee5ng<\/p>\n<p>B\u1ed9 ph\u1eadn s\u1eed d\u1ee5ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m l\u00e0 to\u00e0n c\u00e2y v\u00e0 l\u00e1, thu h\u00e1i quanh n\u0103m, d\u00f9ng t\u01b0\u01a1i.<\/p>\n<p><strong>Th\u00e0nh ph\u1ea7n ho\u00e1 h\u1ecdc<\/strong><\/p>\n<p>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m c\u00f3 batatifolin (5,6,7,4\u2019 &#8211; tetrahydroxy &#8211; 3\u2019 &#8211; methoxyflavon), rubin, rheum emodin, oxymethylanthraquinon, anthraquinon glucosid, alcol myricylic, terpenoid, alkaloid, flavonoid, tannin, steroid. Flavonoid l\u00e0 lo\u1ea1i th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u00ednh v\u00e0 quercitrin l\u00e0 th\u00e0nh ph\u1ea7n ch\u00ednh c\u1ee7a flavonoid.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, c\u00f2n c\u00f3 caroten, vitamin C, acid ellagic.<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/thom_lom_3_918ec147cb.webp\" alt=\"C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m: Ti\u1ec1m n\u0103ng ch\u1eefa b\u1ec7nh t\u1eeb v\u1ecb thu\u1ed1c th\u1ed3m l\u1ed3m 3.png\" \/><i>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m ch\u1ee9a nhi\u1ec1u th\u00e0nh ph\u1ea7n ho\u00e1 h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ee9ng d\u1ee5ng trong y h\u1ecdc<\/i><\/p>\n<p><strong>C\u00f4ng d\u1ee5ng<\/strong><\/p>\n<p>Theo y h\u1ecdc c\u1ed5 truy\u1ec1n<\/p>\n<p>Theo \u0110\u00f4ng y, c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m c\u00f3 v\u1ecb h\u01a1i ng\u1ecdt, cay, t\u00ednh m\u00e1t, v\u00e0o 3 kinh Can, T\u1ef3 v\u00e0 \u0110\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng, c\u00f3 t\u00e1c d\u1ee5ng thanh nhi\u1ec7t, gi\u1ea3i \u0111\u1ed9c, l\u1ee3i ti\u1ec3u, ti\u00eau ph\u00f9.<\/p>\n<p>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng ch\u1eefa l\u1ef5, vi\u00eam ru\u1ed9t, vi\u00eam gan, vi\u00eam amidan, vi\u00eam h\u1ecdng, b\u1ea1ch h\u1ea7u, ho g\u00e0, n\u1ea5m \u00e2m \u0111\u1ea1o, x\u00edch b\u1ea1ch \u0111\u1edbi. Ng\u00e0y 15 &#8211; 16g s\u1eafc u\u1ed1ng. D\u00f9ng ngo\u00e0i, ch\u1eefa m\u1ee5n nh\u1ecdt, ch\u1ed1c l\u1edf ngo\u00e0i da, vi\u00eam v\u00fa, r\u1eafn c\u1eafn, c\u00f4n tr\u00f9ng \u0111\u1ed1t, \u0111\u00f2n ng\u00e3, l\u00e0m tan m\u00e1u \u1ee9.<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n c\u00e1c \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng th\u01b0\u1eddng l\u1ea5y l\u00e1 th\u1ed3m l\u1ed3m t\u01b0\u01a1i gi\u00e3 ho\u1eb7c nhai n\u00e1t \u0111\u1eafp l\u00ean ch\u1ed7 tai b\u1ecb lo\u00e9t g\u1ecdi l\u00e0 b\u1ec7nh th\u1ed3m l\u1ed3m \u0103n tai hay ch\u1ee9ng lo\u00e9t k\u1ebd tai do nhi\u1ec5m li\u00ean c\u1ea7u khu\u1ea9n. C\u00f2n d\u00f9ng ch\u1eefa c\u00e1c tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p l\u1edf lo\u00e9t ngo\u00e0i da kh\u00e1c.<\/p>\n<p>Khi \u0111i r\u1eebng kh\u00e1t n\u01b0\u1edbc, c\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y nh\u1eefng \u0111o\u1ea1n th\u00e2n g\u1ea7n ng\u1ecdn \u1edf nh\u1eefng c\u00e2y c\u00f2n non ch\u01b0a c\u00f3 hoa qu\u1ea3, \u0111em t\u01b0\u1edbc b\u1ecf v\u1ecf ngo\u00e0i, \u0103n ph\u1ea7n m\u1ec1m m\u1ecdng n\u01b0\u1edbc s\u1ebd th\u1ea5y c\u00f3 v\u1ecb ng\u1ecdt, h\u01a1i chua v\u00e0 l\u00e0m d\u1ecbu c\u01a1n kh\u00e1t.<\/p>\n<p>Theo y h\u1ecdc hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i<\/p>\n<p><strong>Ch\u1ed1ng vi\u00eam lo\u00e9t d\u1ea1 d\u00e0y<\/strong><\/p>\n<p>Vi\u00eam lo\u00e9t d\u1ea1 d\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ecnh tr\u1ea1ng vi\u00eam, k\u00edch \u1ee9ng ho\u1eb7c x\u00f3i m\u00f2n x\u1ea3y ra khi c\u00f3 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng m\u1ea5t c\u00e2n b\u1eb1ng trong c\u01a1 ch\u1ebf b\u1ea3o v\u1ec7 c\u1ee7a h\u00e0ng r\u00e0o ni\u00eam m\u1ea1c d\u1ea1 d\u00e0y. Th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng, ti\u1ebfp x\u00fac v\u1edbi m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng axit v\u00e0 pepsin s\u1ebd g\u00e2y ra t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng tr\u00ean th\u00e0nh ti\u00eau h\u00f3a. M\u1ed9t s\u1ed1 y\u1ebfu t\u1ed1 nguy c\u01a1 nh\u01b0 nhi\u1ec5m Helicobacter pylori v\u00e0 hi\u1ebfm khi c\u00e1c b\u1ec7nh nhi\u1ec5m tr\u00f9ng kh\u00e1c nh\u01b0 b\u1ec7nh lao, giang mai, nhi\u1ec5m virus, nhi\u1ec5m n\u1ea5m, k\u00fd sinh tr\u00f9ng v\u00e0 giun. M\u1ed9t s\u1ed1 lo\u1ea1i thu\u1ed1c, nh\u01b0 NSAIDs, kali v\u00e0 b\u1ed5 sung s\u1eaft, \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o c\u00f3 nguy c\u01a1 m\u1eafc b\u1ec7nh lo\u00e9t d\u1ea1 d\u00e0y. Ngo\u00e0i ra, c\u00e1c t\u00ecnh tr\u1ea1ng y t\u1ebf v\u00e0 ph\u1eabu thu\u1eadt nh\u01b0 vi\u00eam t\u1ee5y m\u1ea1n t\u00ednh, b\u1ec7nh t\u1ef1 mi\u1ec5n v\u00e0 thi\u1ebfu m\u00e1u \u00e1c t\u00ednh, stress, th\u1ef1c ph\u1ea9m (u\u1ed1ng nhi\u1ec1u r\u01b0\u1ee3u), v\u00e0 h\u00fat thu\u1ed1c l\u00e1 l\u00e0m t\u0103ng kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u1ed5 bi\u1ebfn c\u1ee7a b\u1ec7nh trong d\u00e2n s\u1ed1.<\/p>\n<p>N\u0103m 2012, nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Iza Farhana Ismail v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 cho th\u1ea5y r\u1eb1ng chi\u1ebft xu\u1ea5t t\u1eeb l\u00e1 c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 \u0111\u00e1ng k\u1ec3 ni\u00eam m\u1ea1c d\u1ea1 d\u00e0y trong m\u00f4 h\u00ecnh t\u1ed5n th\u01b0\u01a1ng ni\u00eam m\u1ea1c d\u1ea1 d\u00e0y g\u00e2y ra b\u1edfi ethanol. S\u1ef1 b\u1ea3o v\u1ec7 n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n qua quan s\u00e1t t\u1ed5ng quan, m\u00f4 h\u1ecdc, ph\u00e2n t\u00edch PAS, v\u00e0 nhu\u1ed9m ho\u00e1 m\u00f4 mi\u1ec5n d\u1ecbch c\u1ee7a m\u00f4 d\u1ea1 d\u00e0y, li\u00ean quan \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c duy tr\u00ec ch\u1ee9c n\u0103ng ti\u1ebft d\u1ecbch nh\u1ea7y c\u1ee7a d\u1ea1 d\u00e0y v\u00e0 ho\u1ea1t t\u00ednh ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a c\u1ee7a c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m.<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/thom_lom_4_fcf933d4e4.webp\" alt=\"C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m: Ti\u1ec1m n\u0103ng ch\u1eefa b\u1ec7nh t\u1eeb v\u1ecb thu\u1ed1c th\u1ed3m l\u1ed3m 4.png\" \/><i>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng vi\u00eam lo\u00e9t d\u1ea1 d\u00e0y<\/i><br \/>\n<strong>Ch\u1ed1ng virus c\u00fam<\/strong><\/p>\n<p>N\u0103m 2017, Tr\u1ea7n Th\u1ecb Thu v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 \u0111\u00e3 ti\u1ebfn h\u00e0nh nghi\u00ean c\u1ee9u \u0111\u00e1nh gi\u00e1 ho\u1ea1t t\u00ednh ch\u1ed1ng virus c\u00fam c\u1ee7a chi\u1ebft xu\u1ea5t th\u00f4 t\u1eeb c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m. \u0110i\u1ec1u ch\u1ebf d\u1ecbch chi\u1ebft methanol v\u00e0 c\u00e1c l\u1edbp dung m\u00f4i h\u1eefu c\u01a1 c\u1ee7a c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m b\u1eb1ng c\u00e1ch chi\u1ebft v\u00e0 ph\u00e2n chia b\u1eb1ng c\u00e1c dung m\u00f4i th\u00edch h\u1ee3p. L\u1edbp ethyl acetate (EtOAc) th\u1ec3 hi\u1ec7n ho\u1ea1t t\u00ednh kh\u00e1ng virus \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eafc k\u00fd l\u1eb7p \u0111i l\u1eb7p l\u1ea1i tr\u00ean c\u1ed9t SiO2 v\u00e0 Sephadex LH-20 \u0111\u1ec3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c 8 ch\u1ea5t chuy\u1ec3n h\u00f3a tinh khi\u1ebft. C\u1ea5u tr\u00fac h\u00f3a h\u1ecdc c\u1ee7a ch\u00fang \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e1c \u0111\u1ecbnh b\u1eb1ng d\u1eef li\u1ec7u ph\u1ed5 NMR v\u00e0 MS. Ho\u1ea1t t\u00ednh ch\u1ed1ng virus c\u00fam c\u1ee7a t\u00e1m ch\u1ea5t chuy\u1ec3n h\u00f3a ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1c ch\u1ee7ng virus A\/Puerto Rico\/8\/34 (H1N1, PR8), A\/Hong Kong\/8\/68 (H3N2, HK) v\u00e0 B\/Lee\/40 (Lee) \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 tr\u00ean c\u01a1 s\u1edf x\u00e9t nghi\u1ec7m t\u00e1c d\u1ee5ng g\u00e2y b\u1ec7nh t\u1ebf b\u00e0o (CPE) v\u00e0 \u1ee9c ch\u1ebf m\u1ea3ng b\u00e1m.<\/p>\n<p>K\u1ebft qu\u1ea3 cho th\u1ea5y d\u1ecbch chi\u1ebft methanol c\u1ee7a c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m cho th\u1ea5y ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u1ed1ng virus c\u00fam v\u1edbi gi\u00e1 tr\u1ecb EC50 n\u1eb1m trong kho\u1ea3ng t\u1eeb 38,4 \u0111\u1ebfn 55,5 \u03bcg\/mL trong x\u00e9t nghi\u1ec7m CPE. Trong s\u1ed1 t\u00e1m ch\u1ea5t chuy\u1ec3n h\u00f3a tinh khi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e2n l\u1eadp t\u1eeb c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m, axit ellagic (PC5), metyl gallat (PC7) v\u00e0 axit caffeic (PC8) \u0111\u00e3 \u1ee9c ch\u1ebf sao ch\u00e9p virus theo c\u00e1ch ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o li\u1ec1u l\u01b0\u1ee3ng trong c\u1ea3 hai th\u1eed nghi\u1ec7m \u1ee9c ch\u1ebf plaque v\u00e0 CPE v\u1edbi gi\u00e1 tr\u1ecb EC50 dao \u0111\u1ed9ng t\u1eeb 14,7 \u0111\u1ebfn 81,1 \u03bcg\/mL v\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb CC50 cao h\u01a1n 300 \u03bcg\/mL. C\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 c\u01a1 ch\u1ebf ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng cho th\u1ea5y PC5 v\u00e0 PC7 \u1ee9c ch\u1ebf virus x\u00e2m nh\u1eadp v\u00e0o ho\u1eb7c sao ch\u00e9p trong t\u1ebf b\u00e0o, trong khi PC8 nh\u1eafm v\u00e0o neuraminidase c\u1ee7a virus c\u00fam, k\u1ec3 c\u1ea3 c\u00e1c ch\u1ee7ng virus kh\u00e1ng oseltamivir.<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/thom_lom_5_dc3f21b9de.webp\" alt=\"C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m: Ti\u1ec1m n\u0103ng ch\u1eefa b\u1ec7nh t\u1eeb v\u1ecb thu\u1ed1c th\u1ed3m l\u1ed3m 5.png\" \/><i>D\u1ecbch chi\u1ebft t\u1eeb c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ed1ng virus c\u00fam<\/i><br \/>\n<strong>Kh\u00e1ng khu\u1ea9n<\/strong><\/p>\n<p>B\u1ec7nh truy\u1ec1n nhi\u1ec5m l\u00e0 nguy\u00ean nh\u00e2n g\u00e2y t\u1eed vong \u0111\u1ee9ng th\u1ee9 hai tr\u00ean to\u00e0n th\u1ebf gi\u1edbi. T\u1ee5 c\u1ea7u v\u00e0ng (<i>Staphylococcus aureus<\/i>) l\u00e0 m\u1ed9t lo\u1ea1i vi khu\u1ea9n gram d\u01b0\u01a1ng, c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra nhi\u1ec1u lo\u1ea1i b\u1ec7nh nhi\u1ec5m khu\u1ea9n kh\u00e1c nhau, t\u1eeb nhi\u1ec5m tr\u00f9ng da v\u00e0 m\u00f4 m\u1ec1m nh\u1ecf nh\u01b0 b\u1ec7nh ch\u1ed1c l\u1edf, vi\u00eam nang l\u00f4ng v\u00e0 \u00e1p xe \u1edf da cho \u0111\u1ebfn c\u00e1c b\u1ec7nh \u0111e d\u1ecda t\u00ednh m\u1ea1ng nh\u01b0 nhi\u1ec5m tr\u00f9ng huy\u1ebft, vi\u00eam n\u1ed9i t\u00e2m m\u1ea1c nhi\u1ec5m tr\u00f9ng ho\u1eb7c h\u1ed9i ch\u1ee9ng s\u1ed1c nhi\u1ec5m tr\u00f9ng nhi\u1ec5m \u0111\u1ed9c \u0111\u01b0\u1eddng h\u00f4 h\u1ea5p.<\/p>\n<p>S\u1ef1 nhi\u1ec5m tr\u00f9ng tr\u00ean l\u00e2m s\u00e0ng kh\u00f3 \u0111i\u1ec1u tr\u1ecb do biofilm (l\u1edbp m\u00e0ng sinh h\u1ecdc) g\u00e2y ra g\u00e2y ra m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ee9c kh\u1ecfe c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, trong \u0111\u00f3 biofilm c\u1ee7a t\u1ee5 c\u1ea7u v\u00e0ng chi\u1ebfm \u0111a s\u1ed1. Jianye Zeng v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 (2022) \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng d\u1ecbch chi\u1ebft t\u1eeb c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1ebft ch\u1ebft t\u1ee5 c\u1ea7u v\u00e0ng th\u00f4ng qua nhi\u1ec1u c\u01a1 ch\u1ebf nh\u01b0ng c\u0169ng \u1ee9c ch\u1ebf s\u1ef1 h\u00ecnh th\u00e0nh l\u1edbp m\u00e0ng sinh h\u1ecdc c\u1ee7a t\u1ee5 c\u1ea7u v\u00e0ng.<\/p>\n<p>N\u0103m 2012 Bagavathi Perumal Ezhilan v\u00e0 c\u1ed9ng s\u1ef1 \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch d\u1ecbch chi\u1ebft ethanol c\u1ee7a c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m cho th\u1ea5y ngo\u00e0i ho\u1ea1t t\u00ednh kh\u00e1ng khu\u1ea9n, c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u00e1o c\u00e1o l\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1eb7c t\u00ednh ch\u1ed1ng ung th\u01b0, ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a, ph\u00f2ng ng\u1eeba h\u00f3a h\u1ecdc, ch\u1ed1ng kh\u1ed1i u v\u00e0 ch\u1ed1ng n\u1eafng, v\u00e0 h\u1ee3p ch\u1ea5t coumarin (8-methyloctahydrocoumarin) c\u00f3 \u0111\u1eb7c t\u00ednh ch\u1ed1ng oxy h\u00f3a v\u00e0 ch\u1ed1ng vi\u00eam.<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/thom_lom_6_c5b072c037.webp\" alt=\"C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m: Ti\u1ec1m n\u0103ng ch\u1eefa b\u1ec7nh t\u1eeb v\u1ecb thu\u1ed1c th\u1ed3m l\u1ed3m 6.png\" \/><i>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m c\u00f3 c\u00f4ng d\u1ee5ng kh\u00e1ng t\u1ee5 c\u1ea7u v\u00e0ng<\/i><\/p>\n<p><strong>Li\u1ec1u d\u00f9ng &amp; c\u00e1ch d\u00f9ng<\/strong><\/p>\n<p>Li\u1ec1u d\u00f9ng 10 &#8211; 20g (c\u00f3 th\u1ec3 s\u1eed d\u1ee5ng 20 &#8211; 40g), s\u1eafc u\u1ed1ng. D\u00f9ng ngo\u00e0i da l\u01b0\u1ee3ng v\u1eeba \u0111\u1ee7.<\/p>\n<p><strong>B\u00e0i thu\u1ed1c kinh nghi\u1ec7m<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ch\u1eefa ph\u1ee5 n\u1eef sau khi \u0111\u1ebb b\u1ecb ng\u1ee9a to\u00e0n th\u00e2n<\/strong><\/p>\n<p>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m (l\u01b0\u1ee3ng tu\u1ef3 \u00fd) \u0111un n\u01b0\u1edbc t\u1eafm r\u1eeda.<\/p>\n<p><strong>Ch\u1eefa l\u1ef5, vi\u00eam h\u1ecdng<\/strong><\/p>\n<p>12g th\u1ed3m l\u1ed3m kh\u00f4, sao cho v\u00e0ng v\u1edbi m\u1eadt ong. S\u1eafc u\u1ed1ng.<\/p>\n<p><strong>Ch\u1eefa m\u1ee5n nh\u1ecdt, r\u1eafn c\u1eafn, \u0111\u00f2n ng\u00e3 \u1ee9 m\u00e1u<\/strong><\/p>\n<p>L\u00e1 t\u01b0\u01a1i c\u1ee7a c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m c\u00f9ng v\u1edbi hoa d\u00e2m b\u1ee5t v\u00e0 l\u00e1 tr\u1ea7u kh\u00f4ng, gi\u00e3 n\u00e1t, \u0111\u1eafp. N\u1ebfu b\u1ecb r\u1eafn c\u1eafn, l\u1ea5y l\u00e1 nhai, nu\u1ed1t n\u01b0\u1edbc, d\u00f9ng b\u00e3 \u0111\u1eafp.<\/p>\n<p><strong>Ch\u1eefa ch\u1ed1c \u0111\u1ea7u, lo\u00e9t k\u1ebd tai, ch\u1ed1c m\u00e9p, vi\u00eam da nhi\u1ec5m khu\u1ea9n<\/strong><\/p>\n<p>L\u00e1 t\u01b0\u01a1i c\u1ee7a c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m mang r\u1eeda s\u1ea1ch, gi\u00e3 n\u00e1t, th\u00eam n\u01b0\u1edbc, \u0111un s\u00f4i, \u0111\u1ec3 \u1ea5m l\u1ecdc \u00e9p qua g\u1ea1c \u0111\u01b0\u1ee3c dung d\u1ecbch \u0111\u1eb7c. Ho\u1eb7c l\u1ea5y 5kg l\u00e1 t\u01b0\u01a1i, cho v\u00e0o 10 l\u00edt n\u01b0\u1edbc, \u0111un c\u1ea1n c\u00f2n 2 l\u00edt, l\u1ecdc r\u1ed3i c\u00f4 th\u00e0nh cao, c\u00f3 th\u1ec3 n\u1ea5u l\u00e1 kh\u00f4 th\u00e0nh cao l\u1ecfng.<\/p>\n<p>R\u1eeda s\u1ea1ch v\u1ebft lo\u00e9t b\u1eb1ng n\u01b0\u1edbc c\u00f3 v\u00f2 l\u00e1 th\u1ed3m l\u1ed3m t\u01b0\u01a1i ho\u1eb7c n\u01b0\u1edbc s\u00f4i \u0111\u1ec3 \u1ea5m pha mu\u1ed1i, r\u1ed3i l\u1ea5y thu\u1ed1c b\u00f4i l\u00ean ch\u1ed7 l\u1edf lo\u00e9t, ng\u00e0y 2 \u2013 3 l\u1ea7n. D\u00f9ng nhi\u1ec1u ng\u00e0y.<br \/>\n<img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/thom_lom_7_caa739e329.webp\" alt=\"C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m: Ti\u1ec1m n\u0103ng ch\u1eefa b\u1ec7nh t\u1eeb v\u1ecb thu\u1ed1c th\u1ed3m l\u1ed3m 7.png\" \/><i>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m d\u00f9ng ch\u1eefa vi\u00eam da nhi\u1ec5m khu\u1ea9n trong d\u00e2n gian<\/i><\/p>\n<p><strong>L\u01b0u \u00fd<\/strong><\/p>\n<p>M\u1ed9t s\u1ed1 l\u01b0u \u00fd khi s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m:<\/p>\n<p>B\u1ea1n kh\u00f4ng n\u00ean t\u1ef1 \u00fd s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m nh\u01b0 m\u1ed9t lo\u1ea1i thu\u1ed1c ch\u1eefa b\u1ec7nh, khi m\u1eafc b\u1ec7nh b\u1ea1n c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u0103m kh\u00e1m v\u00e0 t\u01b0 v\u1ea5n b\u1edfi b\u00e1c s\u0129 chuy\u00ean khoa.<\/p>\n<p>B\u1ea3o qu\u1ea3n v\u1ecb thu\u1ed1c n\u01a1i kh\u00f4 m\u00e1t.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m: Ti\u1ec1m n\u0103ng ch\u1eefa b\u1ec7nh t\u1eeb v\u1ecb thu\u1ed1c th\u1ed3m l\u1ed3m C\u00e2y th\u1ed3m l\u1ed3m thu\u1ed9c h\u1ecd Rau r\u0103m (Polygonaceae) l\u00e0 c\u00e2y thu\u1ed1c ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00ecm th\u1ea5y \u1edf Trung Qu\u1ed1c, \u1ea4n \u0110\u1ed9, Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0110\u00f4ng Nam \u00c1. \u1ede Vi\u1ec7t Nam, c\u00e2y \u0111\u01b0\u1ee3c tr\u1ed3ng r\u1ed9ng r\u00e3i tr\u00ean to\u00e0n qu\u1ed1c, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u1edf [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":32286,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32278"}],"collection":[{"href":"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32278"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32278\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32295,"href":"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32278\/revisions\/32295"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32286"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32278"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32278"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/tapchinuocuc.net\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32278"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}